EKSTY PIRAMID Z PIRAMIDY UNISA

(fragment)

KOMORA GROBOWA ŚCIANA POŁUDNIOWA

213 początek tekstu: 134:O Unisie, nie odszedłeś martwy, odszedłeś żywy, by zasiąść na tronie Ozyrysa1. Ty rozkazujesz żywym dzierżąc w swej ręce smx-berło. Ty wydajesz rozkazy mieszkańcom tajemnych miejsc2 dzierżąc w swych dłoniach berła mks i Pąk Lotosu 135:Twoje ręce niczym Atuma3, twoje ramiona niczym Atuma, twój brzuch niczym Atuma, twoje plecy niczym Atuma, twoje pośladki niczym Atuma, twoje nogi niczym Atuma, twoja twarz twarzą Anubisa4. Tobie służą tereny Horusa5, tobie służą tereny Seta6.

214 136:O Unisie, strzeż jeziora7. Czterokrotnie wypowiadać: “Posłańcy twej duszy kA8 przybywają do ciebie. Posłańcy twego ojca przybywają do ciebie. Posłańcy Ra9 przybywają do ciebie. 137:Podążaj za twym Słońcem! Sam siebie oczyszczając. Twoje kości – kośćmi sokolicy – bogini, która jest w niebie, byś mógł podążyć ku boga i pozostawić dom twemu synowi, zrodzonemu. Każdego, kto będzie źle mówił przeciw imieniu Unisa, 138:kiedy się wznosisz, Geb10 uczyni wygnańcem w jednym z jego miast, a on ucieknie i osłabnie. Oczyściwszy się chłodną wodą gwiazd opuścisz się na mosiężnych linach ramionach Horusa11, w jego imię: Ten-który-zasiada-w-barce-Hnw12. 139:Chwalebni ludzie opłakują cię, gdy Niezniszczalne (Nieprzemijające) Gwiazdy cię unoszą. Wkraczasz do miejsca twego ojca, do miejsca należącego do Geba. Daje ci on znak z czoła Horusa, w nim twoja dusza bA, w nim twa władza, tak stajesz się potężny i pełen chwały, tak stajesz się Jedynym-Zwierzchnikiem-mieszkańców-Zachodu.”

215 140:O Unisie! Twoi posłańcy zmierzają, twoi heroldzi spieszą do ojca twego, do Atuma. “O Atumie, uniosłeś go, zamknąłeś go w swoich objęciach. 141:Nie ma żadnego boga, który stał się gwiazdą bez towarzysza. ‘Czy ja będę twoim towarzyszem?’ ‘Spójrz na mnie! Ujrzałeś stwarzających dzieci, ich ojców, uczących ich mowy, są teraz Niezniszczalnymi (Nieprzemijającymi) Gwiazdami’. Widzisz dwóch mieszkańców pałacu: to Horus i Set. 142:Możesz (wolno ci) opluć (znieważyć) oblicze Horusa, i cofnąć zniewagę13! Możesz złapać (urwać) jądra Seta i usunąć jego okaleczenie (uleczyć go)! Do tego jesteś zrodzony, do tego jesteś poczęty. 143:Tyś zrodzony, o Horusie, jako ten, którego imię jest Ten-przed-którym-drży-ziemia. Tyś zrodzony, o Secie, jako ten, którego imię jest Ten-przed-którym-drży-niebo. Usuwasz jego [Horusa] zniewagę. Usuwasz jego [Seta] kalectwo. [On] nie ma [już] tego, nie ma urazu [zniewagi], i na odwrót – zatem nie ma też twojego urazu, nie ma u ciebie żadnej zniewagi! 144:Tyś jest zrodzony dla Ozyrysa, o Horusie! Stałeś się duszą bA wspanialszą niż on, tyś się stał potężniejszy niż on. 145:Ty jesteś poczęty, o Secie, dla Geba. Stałeś się duszą bA wspanialszą nawet niż on, wziąłeś władzę większą nawet niż on. Nie ma potomka boga, który by zginął. Ty nie zginiesz. Ra-Atum14 nie poświęci cię Ozyrysowi. Nie wypróbuje twego serca. Nie będzie miał władzy nad twym sercem15. Ra-Atum nie nie poświęci cię Horusowi. 146:Ozyrysie, nie możesz mieć władzy nad nim, twój syn nie może mieć władzy nad nim. Horusie, nie możesz mieć władzy nad nim, twój ojciec nie może mieć władzy nad nim. 147:To Bóg’ powiedziały bliźnięta Atuma, ‘Wznieś się’ mówią, ‘w twoje imię, Boże’. Stajesz się, o Atumie, dla każdego bogiem. 148:Twoja głowa, jak u Horusa mieszkańca Duat16, o Niezniszczalny, twoje czoło – Jednia-z-dwoma-oczyma, o Niezniszczalny, twoje uszy niczym bliźnięta Atuma, o, Niezniszczalny, twoje oczy niczym bliźnięta Atuma, o Nieprzemijający, twój nos niczym szakal, o Niezniszczalna Gwiazdo, twoje zęby są jak Sopdu17, o Niezniszczalny. Twoje oczy – dwie córki Atuma. Twój nos jak u szakala, o Niezniszczalny. Twoje zęby – Sopd, o Niezniszczalny. 149:Twoje ręce niczym Hapi i Duamutef18, których potrzebujesz, by wznieść się w niebo – wznosisz się. Twoje nogi niczym Imsety i Kebehsenuf, których potrzebujesz, by zejść do niższego nieba – schodzisz. Wszystkie twe członki niczym bliźnięta Atuma, o Wieczny Jedyny. Ty nie umarłeś, [nie umarła] twoja dusza kA. Ty jesteś kA.”

216 150:Wypowiadać słowa: “Przyszedłem do ciebie, o Neftydo19. Przyszedłem do ciebie Wieczorna Barko Słońca. Przyszedłem do ciebie mA [Prawdo-która-jest-ponad-Czerwienią], przyszedłem do ciebie msxAt Kaw [która-pamiętasz-dusze-kA]. Zapamiętaj to Unisie! 151:Orion20 jest otoczony przez Duat, kiedy żyjący oczyszcza się w Akhet [Jedyny-żyjący-za(na)-horyzontem-sam-się-oczyszcza] Syriusz21 otoczony przez Duat, kiedy żyjący oczyszcza się w Akhet [Jedyny-żyjący-za(na)-horyzoncie-sam-się-oczyszcza] Unis otoczony przez Duat, kiedy Jedyny-żyjący-za(na)-horyzoncie-sam-się-oczyszcza. On stał się Akh dla nich. On jest zadowolony, on jest pokrzepiony, z powodu oczyszczenia się w objęciach swego ojca, w objęciach Atuma.”

217 152:Wypowiadać słowa: “O Ra-Atum, Unis, Nieprzemijający Duch22, Pan Uwolnienia miejsca czterech kolumn papirusu, przybywa do ciebie. Twój syn przybywa do ciebie. Unis przybywa do ciebie. Abyście [obaj] mogli kroczyć poprzez niebo [ponad niebem], połączeni w ciemności, mogący wznieść się ponad horyzont, w przyszłość w miejsce, w którym staliście się Akh23.” 153:Secie [i] Neftydo, śpieszcie się! Zawiadomcie bogów Górnego Egiptu24, jak również ich duchy Akh, że Unis, Nieprzemijający Duch, przybywa. Jeżeli on chce, byście umarli – umieracie. Jeżeli on chce, byście żyli – żyjecie. 154:O Ra-Atum, Unis, Nieprzemijający duch Akh, władca rzeczy [spraw] miejsca czterech kolumn papirusu, przybywa do ciebie. Twój syn przybywa do ciebie. Unis przybywa do ciebie. Abyście [obaj] mogli kroczyć poprzez niebo [ponad niebem], połączeni w ciemności, mogący wznieść się ponad horyzont, w przyszłość w miejsce, w którym lubicie przebywać. 155:Ozyrysie [i] Izydo, śpieszcie się! Zawiadomcie bogów Dolnego Egiptu25, jak również ich duchy Akh, że to naprawdę Unis, Nieprzemijający duch Akh, przybywa, jako Uwielbiony Hapi26, którego czczą duchy wód. Kogo obdarza wolą życia – żyje, kogo obdarza wolą śmierci – umiera. 156:O Ra-Atum, oto Unis, Niezniszczalny duch Akh, Pan Uwolnienia w miejscu czterech kolumn papirusu, przybywa do ciebie. Twój syn przybywa do ciebie. Oto Unis przybywa do ciebie, abyście mogli kroczyć poprzez niebo [ponad niebem], połączeni w ciemności, mogący wznieść się ponad horyzont, w przyszłość w miejsce, w którym lubicie przebywać. 157:Thocie27, śpiesz się! Zawiadom bogów mieszkańców Zachodu, jak również ich duchy, że Unis, Niezniszczalny duch Akh, przybywa naprawdę. Niczym Anubis sprawdza serca, włada sercami. Kogo obdarza wolą życia – żyje, kogo obdarza wolą śmierci – umiera. 158:O Ra-Atum, Unis, Nieprzemijający duch Akh, władca rzeczy [spraw] miejsca czterech kolumn papirusu, przybywa do ciebie. Twój syn przybywa do ciebie. Unis przybywa do ciebie. Abyście [obaj] mogli kroczyć poprzez niebo [ponad niebem], połączeni w ciemności, mogący wznieść się ponad horyzont, w przyszłość w miejsce, w którym lubicie przebywać. 159:Horusie, śpiesz się! Zawiadom bogów Wschodu, jak również ich duchy, że Unis, Niezniszczalny duch Akh, naprawdę przybywa. Kogo obdarza wolą życia – żyje, kogo obdarza wolą śmierci – umiera. 160:O Ra-Atum! Twój syn przybywa do ciebie, Unis przybywa do ciebie. Twój syn przybywa do ciebie, Unis przybywa do ciebie. Pozwoliłeś mu wznieść się [w górę] do siebie, zamknąłeś go w swych objęciach. To syn z twego ciała, na wieczne czasy.”

218 161:Wypowiadać słowa: “O Ozyrysie, Unis naprawdę przybywa, męczennik Dziewiątki28, Niezniszczalny duch Akh, przybywa, by zliczać, spisywać serca, by zabierać kA-siłę, by obdarzać kA-mocą. Każde jego spotkanie zobowiązuje tego, którego wyniósł i tego, który go wyniósł. A oto, co dotyka każdego, który się wycofuje – nie będzie miał chleba, jego dusza kA nie będzie miała chleba, chleb będzie mu cofnięty. 162:Powiedział Geb, a wyszło to najpierw z ust Enneady29: ‘Sokół, po tym jak pochwycił (sam siebie)’, tak mówił ‘Spójrz! Twoja dusza bA jest potężna!” 163:On przybywa naprawdę, to Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny duch Akh, naprawdę przybywa. On, który wytrzymał więcej niż ty, on, który cierpiał więcej niż ty, on, który jest bardziej zmęczony niż ty, on, który stał się większym niż ty, on, który będzie szczęśliwszy niż ty, on, który grzmi głośniej niż ty. Nie masz tam więcej czasu. Patrz: co uczynili Set i Thot, dwaj twoi bracia, którzy nie mogliby ciebie opłakać! 164:Izydo i Neftydo, przybądźcie razem, przybądźcie razem, połączcie się, połączcie się! To Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny duch Akh, On naprawdę przybywa. Mieszkańcy Zachodu, którzy są na ziemi należą do Unisa. Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny duch Akh, przybywa. Mieszkańcy Wschodu, którzy są na ziemi należą do Unisa. 165:Unis, on przybywa, to naprawdę Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny duch Akh, przybywa, Mieszkańcy Południa, którzy są na ziemi należą do Unisa. Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny duch Akh, przybywa. Mieszkańcy Północy, którzy są na ziemi należą do Unisa. Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny Akh, przybywa. 166:Mieszkańcy dolnego nieba należą do Unisa. Unis, zmęczony Dziewiątką, Niezniszczalny duch Akh, przybywa.”

219 167:Wypowiadać słowa: “Atumie! Oto tu jest twój syn, Ozyrys, którego zachowałeś przy życiu. On żyje, Unis żyje. Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie zginie, Unis nie zginie. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony. On sądzi, Unis sądzi! 168:Szu30! Oto tu jest twój syn, Ozyrys, którego zachowałeś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest mar-twy. Nie zginie, Unis nie zginie. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony. On sądzi, Unis sądzi. 169:Tefnut31! Oto tu jest twój syn, Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 170:Gebie! Oto tu jest twój syn, Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 171:Nut32! Oto tu jest twój syn, Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 172:Izydo! Oto tu jest twój brat, Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 173:Secie! Oto tu jest twój brat, Ozyrys, którego zachowałeś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 174:Neftydo! Oto tu jest twój brat, Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 175:Thocie! Oto tu jest twój brat, Ozyrys, którego zachowałeś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 176:Horusie, oto tu jest twój ojciec, Ozyrys, którego zachowałeś żywym. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 177:Wielka Enneado! Oto tu jest Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! On nie jest martwy, Unis nie jest martwy. On nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 178:Mała Enneado! Oto tu jest Ozyrys, którego zachowałaś żywym. On żyje! Unis żyje! On nie jest martwy, Unis nie jest martwy. On nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 179:Nunet33! Oto tu jest twój syn, Ozyrys, o którym powiedziałaś: ‘On jest zrodzony dla swego ojca.’ Otarłaś jego usta, (jego usta) zostały otwarte przez jego syna Horusa, który jest ukochanym, jego członki zostały policzone przez bogów. 180:On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 181:W imię Tego-który-w-Heliopolis34-podczas-gdy-wytrwały-wiecznie-w-jego-nekropolii, on żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 182:W imię Tego-który-w-Busirisie35, zarządcy nomów36, on żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 183:W imię Tego-który-w-Pałacu-Skorpiona(Selket)37, uspokajającego kA, on żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 184:W imię Tego-który-w-Pawilonie-Boga, Tego-który-okadzany, Tego-który-w-skrzyni, Tego-który-w-Świątyni, Tego-który-w-Podnosi, Tego-który-Obejmuje, on żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 185: W imię Tego-który-w-Białej-Kaplicy-z-Pary(Dwu)-Drzew38, on żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi!” 186:W imię Tego-który-jest-w-Orionie39, twój czas jest w niebie, twój czas jest na ziemi. Ozyrysie, obróć swą twarz, byś mógł ujrzeć Unisa, 187:twe nasienie, które wyszło z ciebie, tożsame. On żyje! Unis żyje! Nie jest martwy, Unis nie jest martwy. Nie został osądzony, Unis nie został osądzony! On sądzi, to Unis sądzi! 188:W imię Tego-który-w-Buto40, może twe ręce są przy posiłku, twej córki, ...ciąg dalszy na ścianie wschodniej

Na ilustracji: Vue panoramique du complexe funéraire d'Ounas et de ses environs, prise depuis l'enceinte de Djéser à Saqqarah, autor Sebi., źródło - http://pl.wikipedia.org/wiki/Grafika:Panorama_pyramide_Ounas.jpeg

PEŁNY TEKST KSIĄŻKI - z przypisami i bibliografią - MOŻNA NABYĆ W WYDAWNICTWIE ARMORYKA:



Powrót na stronę główną







1Ozyrys władca zaświatów, sędzia zmarłych, był synem Nut i Geba, a bratem (i mężem) Izydy oraz Seta. Zabity przez Seta został ożywiony przez Izydę.

2Umarli.

3Atum,bóg uważany za stwórcę wszechrzeczy (również samego siebie), ojciec bogów - jako pagórek (benben) wyłoniony z oceanu.

4Anubis, bóstwo związane z kultem zmarłych biorące udział w sądzie zmarłego - przedstawiany jest w postaci psa.

5Horus, syn Ozyrysa i Izydy, wróg Seta, przedstawiany jako sokoł.

6Set, Setech brat i zabójca Ozyrysa.

7Jezioro, zbiornik wodny (naturalny bądź sztuczny), było dla Egipcjan figurą prawody, z której wyłonił się prawzgórek i tak powstał świat; w pobliżu świątyń różnych bóstw budowano - “świątynne jeziora”.

8Dusza, kilka pierwiastków składających się na elementy duchowe człowieka; teksty pozwalają wyróżnić trzy - ba”, czyli dusza lub pierwiastek przynależny ludziom i bogom, posiadający wymiar mocy; niezwykle skomplikowane pojęcie stanowiące uosobienie sił żywotnych, kontynuował egzystencję po fizycznej śmierci człowieka, mogąc wykonywać wszystkie funkcje organizmu, przedstawiana jako ptak z głową człowieka. Jednakże czasami niektóre bóstwa czczone były jako “ba” innych bogów - np. Apis był “ba” Ozyrysa; skądinąd znane są teksty które mówią iż ba może przyjąć każdą postać jaką zapragnie; ba Słowo przetłumaczone przez Greków jako psyche, “dusza”, w rzeczywistości pojęcie oznaczające formę w jakiej ktoś lub coś się wyraża (istniały ba bogów, ludzi, ale również obiektów nieożywionych np. miast czy bram). Ba wyrażało indywidualność, osobowość czowieka. Przedstawiano je w postaci lampki (gwiazdy, “lampy” nieba, uważano za ba zmarłych), a także jako ptaka z ludzką głową. “ach”, nadprzyrodzona siła duchowa, element boski, nieprzynależna jednak do ciała za życia (połączenie następowało po śmierci), przedstawiana jako ibis; “ka, element najtrudniejszy do zdefiniowania naszym aparatem pojęciowym, “byt”, “osobowość”, “indywidualność”, “duchowy sobowtór”, nawet “przodkowie”. kA uniwersalna siła życiowa, która powstała na początku świata i została przekazana przez Atuma swoim potomkom, przechodząca odtąd z pokolenia na pokolenie bogów i ludzi. Ka miało wymiar indywidualny (“ja i moje ka”), a nawet było personifikowane w przypadku ka władców. Wyobrażano je jako człowieka z boską brodą i hieroglifem ka (przedstawiającym dwie wzniesione ręce) na głowie, stąd nieco niewłaściwe określenie ka jako “duchowego sobowtóra” człowieka. Niekiedy uważano, że król tak jak bóg Ra miał czternaście ka. Jako energia umożliwiająca życie ka musiało być “zasilane” poprzez dostarczanie pokarmu. Spożywano go w postaci fizycznej za życia, a zmarłym składano jako ofiary w kaplicach grobowych, co umożliwiało ich ka przyswojenie niematerialnej esencji pożywienia. Po śmierci następowało chwilowe rozłączenie człowieka z jego ka, osobowość zmarłego (“dusza”) - ba, musiała połączyć się z ka by przekształcić się w wieczny byt duchowy ach. Ka mogło ożywiać posągi, w które wcielali się bogowie i zmarli – przyp. Magdalena Sikorska, wg. http://www.muzarp.poznan.pl/muzeum/muz_pol/Egipt_wyst/slownik.html.

9Ra (Re) (“słońce”), bóg “wszystkiego” (dlatego utożsamiany z Atumem). Re zwykle przedstawiano jako mężczyznę ze słoneczną tarczą na głowie.

10Geb, bóstwo uosabiające ziemię; ojciec Ozyrysa, małżonek Nut.

11Horus (Hor, Haru=”daleki”), syn Ozyrysa i Izydy, przeciwnik Seta. Jednymz największych ośrodków kultu Horusa było dolnoegipskie Edfu; utożsamiony z Re nazwany został Re-Horachte.

12Barka (łódź) boga Sokara.

13Traumę.

14Apogeum rozwoju Atuma w dopiero co stworzonym świecie jest Słońce (Ra), dlatego Egipcjanie połączyli praźródło (Atum) z ostatecznym produktem (Słońce) w jedno imię.

15(HAtj “przednie”) serce cielesne, w odróżnieniu od serca “duchowego” jb.

16Duat, legendarna kraina zmarłych, miejsce panowania Ozyrysa, Anubisa i Horusa; świat podziemny pogrążony w ciemnościach. Ale również – jak można wywnioskować z Tekstów piramid, świat pozaziemski, obszar mroku otaczającego gwiazdy.

17Bóg Pustyni Wschodniej.

18Duamutef, Hapi, Imsety, Kebehsenuf, drugorzędne bóstwa opiekuńcze uważane za synów Horusa.

19Neftyda (Nebet het=”pani pałacu”), siostra Izydy, matka Anubisa.

20Oriona utożsamiano z Ozyrysem.

21Sothis, Sopted utożsamiano z Izydą.

22W znaczeniu: Istota Nadprzyrodzona.

23Akh - duch pojawiający się w królestwie Ozyrysa, powstały po zjednoczeniu się duszy bA i kA. Akh może wrócić do świata żywych i wszystkim się cieszyć – przyp. Magdalena Sikorska wg.Tamże. Ach - doskonały byt duchowy, w jaki zmienia się człowiek po śmierci, gdy jego przeobrażone ba zostaje ożywione dzięki energii ka. Ach można przetłumaczyć jako “świetlany”, “świecący”, “jasny”; słowo to może również oznaczać pojęcia “aktywny” i “pożyteczny” – przyp. Magdalena Sikorska wg. Tamże.

24Południa.

25Północy.

26Hapi – bóstwo a raczej geniusz rzeki Nil; przedstawiany jako otyły mężczyzna z głową zwieńczoną kępą papirusu.

27Tot (Thot) – (Dżehuti), uosobienie księżyca oraz czasu; uznawany także za patrona pisarzy i uczonych. Głównym miejscem kultu było Chemenu (Aszmunein), gdzie czczono go pod postacią ibisa i pawiana.

28Dziewięć (z gr. ennea, “dziewięć”; eg. pesedżet) jest liczbą symboliczną, będąc potrojeniem trójki, wyrażającej mnogość. Dziewiątka symbolizuje zatem pełnię, kompletność, wszystkie elementy jakiegoś zbioru (np. Dziewięć Łuków - wszystkie ludy graniczące z Egiptem) – przyp. Magdalena Sikorska, na podstawie: http://www.muzarp.poznan.pl/muzeum/muz_pol/Egipt_wyst/slownik.html.

29Enneada (z gr. ennea, “dziewięć”; eg. pesedżet), dziewiątka bóstw czczona w Heliopolis; w skład Enneady wchodzili Atum, Szu, Tefnut, Geb, Nut, Ozyrys, Set, Izyda i Neftyda.

30Szu, bóstwo uosabiające powietrze, rozumiane jako przestrzeń pomiędzy niebem a ziemią.

31Tefnut (=”wilgoć”), bóstwo - uosobienie życiodajnej wilgoci. Przedstawiana jako kobieta zgłową lwicy, jako lwica, a niekiedy kotka.

32Nut, bóstwo, uosobienie nieba; małżonka boga ziemi ziemi - Geba.

33Woda.

34Heliopolis (On) - miasto będące obecnie dzielnicą Kairu, w starożytności największy ośrodek kultu Re.

35Busiris, święte miasto Ozyrysa. Znajdowała się tam najstarsza świątynia Ozyrysa.

36Nom - gr. nomos, eg. sepat - nazwa jednostki administracyjnej (okręgu) na jakie podzielony był Egipt.

37Selket, Serket, bóstwo o postaci skorpiona.

38Wierzono, iż Horus wyłonił się z drzewa akacjowego, Re zrodził się z sykomory, a Upuaut z tamaryszku.

39W gwiazdozbiorze Oriona.

40Buto, jeden z najważniejszych ośrodków kultowych, gdzie czczono boginię Wadżet oraz Ozyrysa.